[ازمايش] پرتاب کننده موشک

در این آزمایش، موشک شما چوب پنبه ای است که چند رشته کاغذ به آن متصل شده اند. دستگاه پرتاب کننده موشک نیز بطری خالی نوشابه ای حاوی نیم فنجان آب و نیم فنجان سرکه است. یک قاشق چایخوری جوش شیرین را روی یک تکه حوله کاغذی به ابعاد 10 سانتیمتر بریزید. کاغذ را به شکل لوله کنید و دو انتهای آن را طوری بپیچید که جوش شیرین از آن بیرون نریزد. بطری را بیرون از منزل و به جایی ببرید که چوب پنبه جای کافی برای پرتاب داشته باشد. کاغذ را ته بطری بیندازید و چوب پنبه را تا آنجا که می توانید محکم روی در بطری فضار دهید.

مایع موجود در بطری به تدریج حوله کاغذی را خیش می کند. جوش شیرین با سرکه تشکیل واکنشی می دهد که موجب تولید گاز دی اکسیدکربن می شود. با افزایش حجم گاز دی اکسیدکربن حاصل، فشار درون بطری نیز افزایش می یابد. سرانجام چوب پنبه با صدای بلندی به سمت بالا پرتاب می شود!

پرتاب کننده توپ

وقتی چوب پنبه در دستگاه پرتاب کننده موشک آزمایش قبل به هوا پرتاب شد، احتمالا متوجه `پس زدن` بطری نشدید. در فیزیک سال اول دبیرستان، سه قانون حرکت نیوتن را خوانده اید [ ميخواين بخونيم حالا زوده بايد بگيم اقاي زارع زودتر بهمون درس بده ]. بر اساس سومین قانون حرکت نیوتن برای هر نیروی کنشی (عمل) که بر جسمی وارد می شود، نیروی واکنشی (عکس العمل) مساوی و در جهت مخالف آن وجود دارد که بر جسم دیگر وارد می شود. در این آزمایش، عمل (پرتاب چوب پنبه) دارای عکس العملی مساوی و در جهت مخالف است (به بطری، نیرویی در جهت مخالف وارد می شود).

برای درک و مشاهده این عکس العمل، مانند آزمایش قبل در بطری آب و سرکه بریزید و حوله کاغذی حاوی جوش شیرین را در آن قرار دهید. چوب پنبه را نیز روی در بطری بگذارید. اما این بار بطری را روی دو مداد گرد بخوابانید. تشکیل گاز دی اکسیدکربن که موجب افزایش فشار داخل بطری می شود، چوب پنبه را در یک جهت به بیرون پرتاب می کند و بطری در جهت مخالف حرکت چوب پنبه روی مدادها می غلتد. چون ممکن است مقداری از مایع درون بطری بیرون بریزد، آن را روی سطحی بگذارید که به سادگی قابل تمیز کردن باشد. اصل عمل و عکس العمل (کنش و واکنش) همان چیزی است که موشکها را خارج از جو زمین به پیش می راند. گازهای داغ از انتهای موشک خارج می شوند (عمل) و موشک در جهت مخالف، در فضا حرکت می کند. (عکس العمل)